Önce Niyetini Düzelt, Sonra Dünyayı Değiştir!

İnsan, çoğu zaman dünyayı değiştirmek ister. Daha güzel bir toplum, daha adil bir düzen, daha huzurlu bir hayat, daha güvenilir insanlar arar. Herkes bir şeylerin değişmesini bekler. Kimi yöneticilerden, kimi toplumdan, kimi zamandan, kimi de başkalarından şikâyet eder. Oysa çoğu zaman gözden kaçırdığımız çok önemli bir gerçek vardır: Değişim, insanın kendi içinde başlar. Çünkü insanın niyeti, yaptığı işin yönünü belirler. İşini yapış biçimi, ahlakını ortaya koyar. Ahlakı, yürüdüğü yolu şekillendirir. Yürüdüğü yol ise hem kendi dünyasını hem de dokunduğu hayatları değiştirir.
Niyetini düzeltirsen işin, işini düzeltirsen ahlakın, ahlakını düzeltirsen yolun, yolunu düzeltirsen dünyan değişir. Aslında bu söz, bir insanın hayat yolculuğunun özeti gibidir.
Her şey niyetle başlar. Çünkü niyet, insanın görünmeyen yüzüdür. İnsan dışarıya başka türlü görünebilir, sözleriyle kendisini farklı anlatabilir. Ancak gerçek niyeti, zamanla davranışlarına ve tercihlerine yansır. İyilik yapmak için yola çıkanla, iyiliği kendi çıkarına basamak yapanın yürüdüğü yol aynı değildir. Niyet bozuksa yapılan işin de bereketi olmaz. İnsan en güzel işi bile yanlış bir amaçla yapabilir. Makam için hizmet edebilir, alkış almak için iyilik yapabilir, çıkar sağlamak için dostluk kurabilir. Dışarıdan bakıldığında her şey doğru görünür ama içeride başka bir hesap vardır. İşte insanın kendisine sorması gereken ilk soru şudur: Ben bunu neden yapıyorum? Sonra sıra işe gelir.
İşini düzgün yapmak, yalnızca görevini yerine getirmek değildir. İşine saygı duymak, emeğe değer vermek, sorumluluğunu bilmek ve kimsenin hakkını yememektir. Bir öğretmenin öğrencisine, bir esnafın müşterisine, bir yöneticinin çalışanına, bir siyasetçinin milletine karşı sorumluluğunu hakkıyla yerine getirmesidir. İşini savsaklayan, sorumluluğundan kaçan, başkasının emeğini sömüren insanın ahlakından söz etmek kolay değildir. Çünkü ahlak, sadece güzel sözler söylemekle değil, insanın yaptığı işle de ölçülür.
Ahlak ise insanın en büyük imtihanıdır. Kimsenin görmediği yerde doğru kalabilmek, çıkarına ters düşse bile adaletten ayrılmamak, güçlü olduğunda ezmemek, imkânın varken haksızlık yapmamak… İşte ahlak budur. Ahlak, insanın yalnızca başkalarına nasıl davrandığı değil, kendisine nasıl bir insan olmayı yakıştırdığıdır. Bugün toplum olarak yaşadığımız pek çok sorunun temelinde de bu zincirin kopması yatıyor. Niyetlerin çıkarla, işlerin gösterişle, ahlakın menfaatle yer değiştirdiği bir yerde güven kaybolur. Güvenin kaybolduğu yerde adalet zayıflar, adaletin zayıfladığı yerde huzur azalır. Herkes başkasının yanlışını konuşurken kendi doğrusunu sorgulamayı unutur. Oysa yolunu düzeltmek isteyen insan, önce pusulasını düzeltmelidir. Çünkü yanlış niyetle çıkılan doğru yol, bir süre sonra insanı yine yanlış bir yere götürür. Unutmamak gerekir ki dünya, yalnızca büyük kararlarla değişmez. Bazen bir insanın hakkını teslim etmekle, bir yetimin başını okşamakla, bir işi hakkıyla yapmakla, bir haksızlığa sessiz kalmamakla da değişir. Belki de bugün en çok ihtiyacımız olan şey yeni sloganlar, yeni vaatler veya yeni tartışmalar değil; yeniden doğru niyet, düzgün iş, sağlam ahlak ve temiz bir yürüyüştür. Çünkü güzel bir dünya, güzel insanların omuzlarında yükselir.
Ve insan, değiştirmek istediği dünyanın önce kendi içinde bir örneğini oluşturmalıdır.
Başkalarının niyetini sorgulamadan önce kendi niyetimize, başkalarının işini eleştirmeden önce kendi işimize, başkalarının ahlakını tartışmadan önce kendi ahlakımıza bakmalıyız.
