BÖLGEYE BAKIŞ ÜYE MERKEZİ
Seri İlanlarÜye GirişiÜye Ol
22 Kasım 2026, Pazar · Eskişehir · MGM
← Ana Sayfa

Kültür-Sanat

Büyük ustaların ‘Çıldırmadan Yazılamaz’ dediği ‘Gubârî’ hattı

admin · 29 Ekim 2026 11:08

Eskişehirli hattat Dr. Hüseyin Fidan, ismi, Arapça ‘Toz’ anlamındaki ‘Gubâr’ kelimesinden gelen ve çıplak gözle okunması çok güç, toz zerrelerini andıracak kadar küçük ve ince yazılan özel bir hat çeşidi ‘Gubârî’ konusunda uzman hattatlar arasında yer alıyor.
Osmanlı’nın son dönem zirve hattatlarından Sami Efendi’nin ‘Çıldırmadan yazılamaz’ diye, tanımladığı Gubârî hattı ile bir yazıyı kaleme almak, hazırlanma ve yazım açısından çok daha özel bir maharet gerektiriyor. Türkiye’de bu alanda ünlü hattatlar arasında yer alan Hüseyin Fidan, hem bu hattın özelliklerini ve zorluğunu, hem de bu alandaki çalışmalarını anlattı.

Bir pirinç tanesi üzerine kedinin kıllarını kullanarak İhlas-ı Şerif yazabilmiş
Hattat Dr. Hüseyin Fidan, bu hat sanatının Arapça kökenli toz zerreleri anlamı taşıyan bir kelime olan ‘Gubâr’dan geldiğini anlattı. Yazılan yazının minik, küçük ve mikroskobik bir yazı olduğunu için toz zerrelerine benzetildiğini anlatan Dr. Hüseyin Fidan "Osmanlı hat sanatında buna ‘Gurabi’ yazı demişler. İsmi, Sultan Ahmet Camii’nin kubbe yazılarını da yazan Seyyid Kasım El Gubârî diye meşhur bir hattatımızdan geliyor. Bir pirinç tanesi üzerine kedinin kıllarını kullanarak İhlas-ı Şerif yazabilmiş. Dolayısı ile uzaktan bakıldığında yazılar toz zerresi gibi görünüyor. Yazının da ne olduğunu ancak mikroskopla bakarsanız, yüksek ışık altında bakarsanız okuyabiliyorsunuz, buna Gubârî yazı demişler, toz zerrelerinden ilham alınarak verilmiş bir isim" dedi.

‘Çıldırmadan yazılamaz’
Bu yazı türünün, hat sanatının ilk büyük temsilcilerinden Seyyid Kasım El Gubârî’den sonra Osmanlı hattatları tarafından zaman içinde tecrübe edildiğini anlatan Dr. Hüseyin Fidan, "Levha olarak asılan yazılar genellikle celi sülüs, sülüs, ya talik ya da celi talik şeklinde olurken, farklı talepler gelebilir. Mesela; ‘Ben evime bir besmele asayım, ama besmelenin içinde Yasin-i Şerif olsun, ya da Bakara Suresi olsun, ya da çok daha ileri giderek Kur’an-ı Kerim’in tümü olsun’ diye bir şey isteyebilirsiniz, yani insanın gönlünden geçebilir. Bu da ancak Gubârî yazıyla mümkün olabilmiş, kendine has bir tarzı var. Bu yazı ne sülüstür, ne nesihtir, daha çok kırma nesih şekliyle yazılan, ince yazılardır. Tabii eski teknikte mikroskop olmadığı için, büyüteçler çok olmadığı için hattatlar kendi gözlerini, görme seviyelerini yükselterek ışık açısını ayarlayarak bu yazıları yazmaya çalışmışlar ve hakikaten de muhteşem eserler meydana getirmişler. 20. yüzyılın büyük üstadı Mehmet Nuri Sivâsî, kendisinin meşhur olmasını sağlayan eserleri yazan büyük üstadımız. Gerçekten hayranlıkla izlenen yazılar yazmış. Osmanlı’nın son dönem zirve hattatlarından Sami Efendi, onun yazılarını görünce ‘Çıldırmadan yazılamaz’ şeklinde bir ifade kullanmış. Hakikaten çok böyle sabırla küçük küçük yazıları uygun istiflerle tam yerine denk getirerek yazmak hayli zordur. Yazmak istediğiniz yerin başlangıcını ve sonunu hesap ederek tümünü oraya sığdırmak, ne çok sıkıştırmak, ne çok gevşek bırakmak. Böyle bir beceri gerektiren bir yazı şekli" diye konuştu.

Gubârî yazı nasıl hazırlanıyor
Kendilerinin de hat sanatı ile ilgili değişik eğitimlerle, özellikle Hattat Mahmut Şahin hocasının öğrettikleriyle belli bir noktaya geldiklerini söyleyen Hattat Dr. Hüseyin Fidan, "Gubârî yazıya merakım bu büyük üstatların yazıları gördükten sonra oldu. ‘Ben de yazabilir miyim?’ diye denedim ve yıllar içinde birçok çalışma yaptım. Yapmaya da devam ediyorum. Geçmiş üstatlar bir sülüs yazı ya da celi talik yazı yazıldıktan sonra kâğıt üzerine küçük küçük delikler açarak üzerine kömür tozu döküyor, silkeleme tarzıyla yazının hatları kâğıda aktarılıyor. O hatlar içine de o toz zerreleri gibi görülen o küçük yazılar yazılıyor" diye anlattı.

En güzel düğün hediyesi
Hattat Dr. Hüseyin Fidan, "Arkadaşlarının düğünlerine ne hediye götürsem diye düşünürken, acaba gelinle damadın adını yazsak onun içine de evlilikle ilgili duaları, Hadis-i Şerifleri, Kur’an-ı Kerim’den Ayet-i Kerimeler yazsak, arkasına da bunların meallerini yazıp gelin ve damada takdim etsek diye aklıma geldi. Bu önemli günlerine bunları okuyarak başlasalar, onlara bir başlangıç noktası olsa diye düşünerek bu şekilde değişik arkadaşlara hediyeler yazdım. Türk bayrağındaki hilal ve yıldızın içine İstiklal Marşı yazılabilir. Son olarak bunu yazıyorum. Yunus Emre sergisi yapılacaktı, bir sözünü sülüs istif yapıp içine Gubârî tarzda divanından sayfalar yazarak bir istif denemesi yapmıştım. Buna benzer eserler yazmaya çalışıyorum. Bunlar kendi çapımda biraz da amatörce büyük üstatları taklit ederek yazdığımız eserlerdir" diye anlattı.

KVKK Aydınlatma Metni

Güncelleme: 16 Ekim 2026

Veri sorumlusu

bolgeyebakis.com kapsamında kişisel verilerinizin veri sorumlusu Defne Yayınevi’dir. Başvurular için iletişim: info@bolgeyebakis.com.

Hangi veriler, hangi amaçlarla işlenir?

Ziyaret sırasında IP adresi, erişim zamanı ve teknik işlem kayıtları; üyelikte kullanıcı adı, ad soyad, e-posta ve güvenli biçimde saklanan parola bilgileri işlenir. İlan ve yazı gönderiminde sizin sağladığınız içerik, görsel ve iletişim bilgileri de işlenebilir. Bu veriler üyeliğin kurulması, e-posta doğrulaması, oturum güvenliği, ilanların incelenmesi ve yayınlanması, taleplerin yanıtlanması ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kullanılır. Haber bülteni yalnızca ayrıca seçmeniz halinde gönderilir; abonelikten ayrılabilirsiniz.

Toplama yöntemi ve hukuki sebepler

Veriler web formları, e-posta, oturum çerezleri ve sunucu kayıtları üzerinden elektronik ortamda toplanır. Üyelik hizmetleri sözleşmenin kurulması veya ifası; güvenlik ve hizmet sürekliliği, temel haklarınıza zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat; yasal kayıtlar hukuki yükümlülük ve hakkın tesisi, kullanılması veya korunması sebeplerine dayanır. İsteğe bağlı bülten ve zorunlu olmayan çerezler için ayrı açık rıza esas alınır.

Aktarım ve saklama

Veriler yalnızca hizmet için gerekli ölçüde barındırma ve e-posta hizmet sağlayıcılarıyla ve kanuni talepler halinde yetkili makamlarla paylaşılabilir. Yayınlanmasını istediğiniz ilan ve yazılardaki bilgiler ziyaretçilere açık olur. Veriler amaç için gerekli süre ve uygulanabilir yasal saklama süreleri boyunca tutulur; sonrasında silinir, yok edilir veya anonimleştirilir. Yurt dışına aktarım gerektiren yeni bir hizmet devreye alınırsa ilgili aktarım şartları ayrıca değerlendirilir ve aydınlatma güncellenir.

Haklarınız ve başvuru

Kanun’un 11. maddesi kapsamında verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi isteme, amacına uygun kullanımını ve aktarım yapılan kişileri öğrenme, yanlış verilerin düzeltilmesini, şartları oluştuğunda silinmesini veya yok edilmesini isteme, bu işlemlerin aktarım yapılan kişilere bildirilmesini isteme, otomatik analiz sonucuna itiraz etme ve hukuka aykırı işleme nedeniyle zararınızın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

Kimliğinizi doğrulamaya yetecek bilgiler ve talebinizle info@bolgeyebakis.com üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Kanuni başvuru usulleri saklıdır; talepler niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde yanıtlanır. Aydınlatma metnini okumak, isteğe bağlı işlemlere rıza verdiğiniz anlamına gelmez.

Çerez Politikası

Zorunlu oturum ve güvenlik çerezleri, giriş yapma ve hizmetin güvenli çalışması için kullanılır. WordPress oturum çerezleri yalnızca ilgili oturumlarda, tarayıcı kapatılıncaya veya seçilen oturum süresi doluncaya kadar tutulur. “Beni hatırla” seçimi oturum süresini uzatabilir.

Çerez tercihiniz cihazınızda bb_cookie_choice_v1 adıyla yerel depolamada en fazla 180 gün saklanır. Bu kayıt reklam takibi için kullanılmaz. Şu anda temada isteğe bağlı analiz veya reklam takip çerezi çalıştırılmamaktadır. Görsel reklam bağlantıları, sitemizde bir takip çerezi oluşturmaz; bağlantıya tıklayarak gittiğiniz sitelerin kendi politikaları geçerlidir.

“Kabul Et” isteğe bağlı çerez kategorilerine izin verir; “Reddet” yalnızca zorunlu işlevlere izin verir. İsteğe bağlı bir entegrasyon eklenirse yalnızca izin sonrasında çalıştırılmalıdır. Tercihinizi sayfanın altındaki “Çerez Tercihleri” bağlantısından değiştirebilirsiniz. Tarayıcınızdan da çerezleri silebilirsiniz; bu işlem oturumunuzu kapatabilir.

Veri sorumlusu: Defne Yayınevi — info@bolgeyebakis.com