BÖLGEYE BAKIŞ ÜYE MERKEZİ
Seri İlanlarÜye GirişiÜye Ol
22 Kasım 2026, Pazar · Eskişehir · MGM
← Ana Sayfa

Kültür-Sanat

Mavi Medresenin dijital ikizi oluşturuldu

admin · 16 Ekim 2026 15:02

Mavi Medresenin dijital ikizi oluşturuldu

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tarık Türk’ün danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi İlayda Emen tarafından yüksek lisans tez çalışması kapsamında gerçekleştirilen projede, düşük maliyetli mobil lazer tarama ve insansız hava aracı (İHA) teknolojileri bütünleştirilerek eserin yüksek hassasiyetli üç boyutlu (3B) dijital ikizi ortaya çıkarıldı.

Selçuklu Veziri Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından 1271 yılında mimar Konyalı Kaluyan’a yaptırılan tarihi eseri gelecek kuşaklara aktarmak ve olası risklere karşı korumak amacıyla hayata geçirilen bilimsel çalışmada, literatürdeki geleneksel belgeleme tekniklerinin zaman, maliyet ve erişim sınırlılıklarını aşan farklı bir yöntem uygulandı.

Gök Medrese’nin açık dış cephe taramaları yaklaşık 2 saatte, dar nişlerin ve sütun aralarının bulunduğu yarı açık iç mekan ölçümleri ise tek seferde sadece 25 dakikada tamamlandı.

Prof. Dr. Tarık Türk, projeyi literatürdeki çalışmalardan ayıran yönlerinin mutlak konum doğruluğu, düşük maliyet ve hız olduğunu söyledi.

Türk, çalışmada, İHA fotogrametrisinden elde edilen verilerin, gerçek zamanlı kinematik destekli düşük maliyetli mobil lazer tarama teknolojisi verileriyle bütünleştirilmesi sonucunda tarihi yapıların yüksek doğrulukla, düşük maliyetle ve son derece kısa sürede yeniden oluşturulabileceğini kanıtlayan bilimsel bir yaklaşım ortaya koyduklarını belirtti.

“Proje restorasyon çalışmalarına temel oluşturuyor”

Tarihi ve kültürel değer taşıyan yerlerin üç boyutlu dijital ikizinin oluşturulması motivasyonuyla yola çıktıklarını anlatan Türk, bu çalışmanın son derece önemli olduğunu vurguladı.

Tarihi ve kültürel varlıkların birtakım doğal afetler veya daha farklı nedenlerden dolayı zarar görebileceğine dikkati çeken Türk, “Bu eserler zarar gördükten sonra bunların aslına uygun şekilde yeniden modellenmesi ve restorasyon çalışması için bu projeyi gerçekleştirdik. Dolayısıyla bunların üç boyutlu modelinin belgelendirilmesi çalışmalarını yaptığınız takdirde restorasyon çalışmalarına temel olmakta.” dedi.

Türk, bu çalışmanın bir sonraki aşamasında sanal gerçeklik teknolojisi kullanılarak tarihi yapının dijital ortamda dünya genelindeki ziyaretçilere açılması ve koruma altındaki hassas alanların fiziksel yıpranma olmaksızın tanıtılmasına imkan sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti.

“Tüm tarihi yapıların üç boyutlu modellemesini gerçekleştirebiliyoruz”

Literatürde normalde geleneksel yersel lazer tarama yöntemleriyle tarihi yapıların ve kültürel varlıkların belgelendirilmesi çalışmalarının yapıldığını dile getiren Türk, şunları kaydetti:

“Biz burada düşük maliyetli ve hızlı hibrit bir yöntem ortaya koyuyoruz. Normalde klasik geleneksel yersel lazer tarayıcılarla yapının belirli bir kısmın yüksekliğine kadar modelleme şansınız var, üst taraflarını ve tepe kısmını alamıyoruz. Biz üst kısımlarını da insansız hava aracı fotogrametrik dediğimiz teknolojiyle birleştirip tüm tarihi yapıların üç boyutlu modellemesini gerçekleştirebiliyoruz. Gök Medrese örneğinde de olduğu gibi buranın modellemesini gerçekleştirdik. Üç boyutlu dijital ikiz kavramı inşaat mühendisliği, harita mühendisliği alanlarında son derece önemli. Zarar görmesi durumunda tarihi ve kültürel yapıların yeniden restorasyonu yapılırken onun santimetre hatta yeri geldiğinde milimetre seviyesinde bir doğrulukla elimizde modeli olacak ki bu yapıyı aslına uygun bir şekilde tekrar restorasyon yapalım.”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının inşaat sektöründe Yapı Bilgi Modellemesini (BIM-Building Information Modeling) hayata geçirdiğini, projenin bu anlamda da önem arz ettiğine dikkati çeken Türk, “Bu doğrultuda çıkarılan yönetmeliğin öne çıkan en önemli düzenlemelerinden biri de önümüzdeki yıllarda yapıların üç boyutlu dijital modellerinin BIM tabanlı olarak hazırlanmasını ve idareye teslimini zorunlu hale getirecek olmasıdır.” ifadesini kullandı.

Kentteki diğer tarihi eserlerin modellemesini yapmayı hedeflediklerini de belirten Türk, yüksek lisans tez çalışmasında da gösterdiği başarıdan dolayı İlayda Emen’i kutladı, projeye katkılarından dolayı Vakıflar Sivas Bölge Müdürlüğü yetkililerine teşekkür etti.

Kaynak: www.trthaber.com

KVKK Aydınlatma Metni

Güncelleme: 16 Ekim 2026

Veri sorumlusu

bolgeyebakis.com kapsamında kişisel verilerinizin veri sorumlusu Defne Yayınevi’dir. Başvurular için iletişim: info@bolgeyebakis.com.

Hangi veriler, hangi amaçlarla işlenir?

Ziyaret sırasında IP adresi, erişim zamanı ve teknik işlem kayıtları; üyelikte kullanıcı adı, ad soyad, e-posta ve güvenli biçimde saklanan parola bilgileri işlenir. İlan ve yazı gönderiminde sizin sağladığınız içerik, görsel ve iletişim bilgileri de işlenebilir. Bu veriler üyeliğin kurulması, e-posta doğrulaması, oturum güvenliği, ilanların incelenmesi ve yayınlanması, taleplerin yanıtlanması ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi için kullanılır. Haber bülteni yalnızca ayrıca seçmeniz halinde gönderilir; abonelikten ayrılabilirsiniz.

Toplama yöntemi ve hukuki sebepler

Veriler web formları, e-posta, oturum çerezleri ve sunucu kayıtları üzerinden elektronik ortamda toplanır. Üyelik hizmetleri sözleşmenin kurulması veya ifası; güvenlik ve hizmet sürekliliği, temel haklarınıza zarar vermemek kaydıyla meşru menfaat; yasal kayıtlar hukuki yükümlülük ve hakkın tesisi, kullanılması veya korunması sebeplerine dayanır. İsteğe bağlı bülten ve zorunlu olmayan çerezler için ayrı açık rıza esas alınır.

Aktarım ve saklama

Veriler yalnızca hizmet için gerekli ölçüde barındırma ve e-posta hizmet sağlayıcılarıyla ve kanuni talepler halinde yetkili makamlarla paylaşılabilir. Yayınlanmasını istediğiniz ilan ve yazılardaki bilgiler ziyaretçilere açık olur. Veriler amaç için gerekli süre ve uygulanabilir yasal saklama süreleri boyunca tutulur; sonrasında silinir, yok edilir veya anonimleştirilir. Yurt dışına aktarım gerektiren yeni bir hizmet devreye alınırsa ilgili aktarım şartları ayrıca değerlendirilir ve aydınlatma güncellenir.

Haklarınız ve başvuru

Kanun’un 11. maddesi kapsamında verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi isteme, amacına uygun kullanımını ve aktarım yapılan kişileri öğrenme, yanlış verilerin düzeltilmesini, şartları oluştuğunda silinmesini veya yok edilmesini isteme, bu işlemlerin aktarım yapılan kişilere bildirilmesini isteme, otomatik analiz sonucuna itiraz etme ve hukuka aykırı işleme nedeniyle zararınızın giderilmesini talep etme haklarına sahipsiniz.

Kimliğinizi doğrulamaya yetecek bilgiler ve talebinizle info@bolgeyebakis.com üzerinden bize ulaşabilirsiniz. Kanuni başvuru usulleri saklıdır; talepler niteliğine göre en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde yanıtlanır. Aydınlatma metnini okumak, isteğe bağlı işlemlere rıza verdiğiniz anlamına gelmez.

Çerez Politikası

Zorunlu oturum ve güvenlik çerezleri, giriş yapma ve hizmetin güvenli çalışması için kullanılır. WordPress oturum çerezleri yalnızca ilgili oturumlarda, tarayıcı kapatılıncaya veya seçilen oturum süresi doluncaya kadar tutulur. “Beni hatırla” seçimi oturum süresini uzatabilir.

Çerez tercihiniz cihazınızda bb_cookie_choice_v1 adıyla yerel depolamada en fazla 180 gün saklanır. Bu kayıt reklam takibi için kullanılmaz. Şu anda temada isteğe bağlı analiz veya reklam takip çerezi çalıştırılmamaktadır. Görsel reklam bağlantıları, sitemizde bir takip çerezi oluşturmaz; bağlantıya tıklayarak gittiğiniz sitelerin kendi politikaları geçerlidir.

“Kabul Et” isteğe bağlı çerez kategorilerine izin verir; “Reddet” yalnızca zorunlu işlevlere izin verir. İsteğe bağlı bir entegrasyon eklenirse yalnızca izin sonrasında çalıştırılmalıdır. Tercihinizi sayfanın altındaki “Çerez Tercihleri” bağlantısından değiştirebilirsiniz. Tarayıcınızdan da çerezleri silebilirsiniz; bu işlem oturumunuzu kapatabilir.

Veri sorumlusu: Defne Yayınevi — info@bolgeyebakis.com